In onder meer Nederland wordt het nazisme gezien als het meest duivelse politieke systeem ooit, de belichaming van het absolute kwaad. In de niet-westerse wereld, bijvoorbeeld de islamitische wereld en het Indiase subcontinent, staken tot mijn verbazing toen ik daar was veel mensen hun bewondering voor Adolf Hitler juist niet onder stoelen of banken. Waarom is volgens vrijwel iedereen in de westerse wereld het nazisme het absolute kwaad, en denken niet-westerlingen daar vaak anders over?
De swastika is in bijna iedere hindoetempel in India terug te vinden.
Er bestaat in Nederland nogal wat begripsverwarring over het fascisme en het nazisme. Dit is het gevolg van het politiek debat in Nederland, waarin de term fascisme te pas en te onpas wordt gebruikt om politieke tegenstanders mee te diskwalificeren. Strikt genomen (en er is geen geldige reden mee te doen aan deze taalvervuiling) is het fascisme een extreem nationalistische politieke filosofie, waarbij de staat voor alles gaat en alle macht in handen is van één persoon en partij. Oorlog is volgens fascisten natuurlijk en nastrevenswaardig. Zowel de economie als de samenleving staan onder strenge controle van de fascistische partij en tegen politieke tegenstanders wordt keihard opgetreden.
De nazi-ideologie introduceert ook het element racisme. Volgens het nazisme is de mensheid genetisch onderverdeeld in superieure en inferieure ‘rassen’, te vergelijken met hondenrassen, waarbij het eigen ras uiteraard superieur is. Tussen deze rassen is er voortdurend oorlog, de ‘rassenstrijd’, waarbij het sterkste ras, het eigen ras, uiteindelijk zal overwinnen. Doorgaans wordt er een zondebok gezocht, bijvoorbeeld de joden of een andere minderheidsgroep, waarop de agressie van het volk zich kan richten. Het nazisme kent meer economische vrijheid dan het fascisme. Je zou kunnen zeggen dat bij het fascisme de staat, en bij het nazisme het ras centraal staat.
Hoofdpunten
Samengevat komt de nazi-ideologie dus neer op de volgende stellingen.
- De mensheid is onderverdeeld in superieure en inferieure rassen, kortom: het is een racistische ideologie.
- Tussen deze rassen is er een voortdurende strijd.
- De nazistaat heeft de taak, de belangen van het eigen ras te behartigen, m.a.w. een rassenoorlog tegen inferieure rassen te voeren en het ras zuiver te houden door bijvoorbeeld huwelijken tussen mensen van verschillende rassen te verbieden.
- De taak van vrouwen is te paren met krachtige, genetisch superieure mannen en veel soldaten voor het ras te baren en op te voeden.
- Voor dit doel moeten alle onderdelen van de samenleving, efficiënt en meedogenloos worden ingezet (totalitaire staat).
- Alle macht van de staat ligt bij één onfeilbare leider die onvoorwaardelijk gehoorzaamd moet worden, tot in de dood.
- Het doel, het vestigen van de opperheerschappij van het eigen ras, heiligt alle middelen.
Inderdaad een op alle punten verwerpelijke ideologie
Er is in deze opsomming van punten werkelijk geen een punt dat in overeenstemming is te brengen met een naar westerse normen menswaardige samenleving. Als dit programma onverkort wordt doorgevoerd, betekent dat een bloedige oorlog tegen de rest van de wereld en de invoering van een racistische dictatuur, waarin familieleden elkaar verraden en er voor het individu slechts ruimte is onder een grafsteen. Maar is het nazisme de slechtst denkbare ideologie, m.a.w. kan het nazisme als zuivere vertegenwoordiger van het absolute kwaad worden gezien?
In dit bijbelverhaal doodt koning David tweederde van alle Moabieten. Eerder zou de leider Jozua het gehele land Kanaän uitgemoord hebben om ruimte te maken voor de Israëlieten. Zou Hitler hier zijn ideeën vandaan hebben?
In Hitlers voornaamste boek, Mein Kampf, zijn enkele verrassende dingen te lezen. Zo blijkt de man niet de gewetenloze psychopaat te zijn waarvoor hij doorgaans wordt versleten. De man hield er echter een door en door racistisch wereldbeeld op na, waarin de hoogste menselijke bestaansvorm de Ariër (Indo-Europeaan) is. Volgens Hitler is alle menselijke vooruitgang (“cultuurschepping”) afkomstig van blanken, om precies te zijn: raszuivere Ariërs, zoals de Germanen. Alles is dus geoorloofd om de raszuiverheid van de Ariërs te behouden, immers: het voortbestaan van de mensheid staat volgens hem op het spel. De overige volken zijn cultuurdragers (hij noemt als voorbeeld de Japanners) of cultuurvernielers (e.g. joden en zwarten). Het opmerkelijk hoge beschavingspeil van China en Japan schrijft hij toe aan verdwaalde Ariërs (de Ainu, de meest op Ariërs lijkende mensen in Japan, staat echter niet bepaald bekend om hun trendsettende cultuur). Alleen als Ariërs raszuiver blijven, zullen ze volgens Hitler in staat blijven om de wereld vooruitgang te brengen, anders zal de mensheid gedoemd zijn af te takelen. Joden zijn in de ogen van Hitler een parasitair ras, niet in staat zelf cultuur voort te brengen, dat de onschuldige Ariërs bezwendelt en uitbuit.
De gruwelen van de nazitijd zijn het gevolg van het consequent, zonder mededogen doordenken en uitvoeren van dit gedachtengoed.
Was het nazisme uniek in de geschiedenis?
Etnische zuiveringen zijn van alle tijden. Zo waren pogroms schering en inslag. De meeste leden van veel etnische groepen gelooft van oudsher dat ze allen afstammen van een gemeenschappelijke voorvader en superieur zijn aan andere volken. De joden bijvoorbeeld geloven dat ze nakomelingen zijn van de aartsvader Jacob. Ook de Somaliërs bijvoorbeeld geloven dat ze allen afstammen van ene Samaale, die weer een afstammeling zou zijn van Mohammed. Het was echter een combinatie van darwinistische genetica (zonder dat men doorhad hoe genetische informatie werkelijk wordt opgeslagen) met deze etnogenese die leidde tot de ontwikkeling van de rassenideologie.
Het uitmoorden van complete volken kwam ook vaak voor. Denk bijvoorbeeld aan wat er met de Tasmaniërs of de Armeniërs gebeurd is. In het bijbelboek Jozua is haarfijn na te lezen hoe in opdracht van Jahweh door de Israëlieten het ene volkje na het andere wordt uitgemoord. Over de historische authenticiteit zijn de nodige vragen, maar de mindset werd wel gezet. De verleiding werd voor de kolonisten groot om zich Gods uitverkoren volk te wanen, dat het goddelijke recht heeft andere mensen uit te moorden. De industriële vernietiging van joden, homoseksuelen en zigeuners was het gevolg van een pogrom in een industrieel land. Concentratiekampen, bijvoorbeeld, werden door de Britten tijdens de Boerenoorlogen ingesteld.
Racistische ideeën waren in het koloniale tijdvak schering en inslag. De inboorlingen waren niet in staat om voor zichzelf te zorgen en moesten daarom met bruut geweld worden beschaafd (of tot slaaf worden gemaakt). Ook eugenetica was erg populair voor de Tweede Wereldoorlog (ook onder socialisten); in landen als Zweden en de VS werden tot in de jaren zeventig van de twintigste eeuw gebrekkigen gesteriliseerd.
Kortom: het nazisme is niet zo wezensvreemd aan de westerse cultuur als het vaak wordt voorgesteld.
Waarom hebben veel niet-westerlingen minder moeite met Hitler en het nazisme?
Voor de Tweede Wereldoorlog was racisme minder omstreden dan nu. Er zijn genetische verschillen tussen mensen, onder andere verschillen die gevolgen hebben voor hun karakter en intelligentie. Er is, enkele uitzonderingen daargelaten, echter geen deterministische verbanden te leggen tussen de aanwezigheid van een bepaald gen en intelligentie of karakter. Dit komt omdat genen coderen voor eiwitten en de manier waarop deze eiwitten onderling wisselwerken, bepaalt wat het effect is.
Omdat de frequenties van genen verschillen tussen menselijke populaties, zo zijn er veel meer genen die voor zwart pigment coderen in omloop in Centraal-Afrika dan op Groenland, zijn er ook genetische verschillen tussen groepen mensen. Zo blijkt het ‘warrior gene’, een beschadigde variant van het MAO-A gen dat indirect agressiviteit en impulsiviteit opwekt (doordat het neurotransmitters die heftige emoties opwekken niet afbreekt), meer voor te komen onder de agressieve laagland-Yamomami (een indianenvolk uit de westelijke Amazone) dan onder de Yamomami die in de vreedzamer dorpen in de bergen wonen. Agressiviteit is in de vlakte nuttiger dan in de armoedige bergen, waar lange-termijn denken esentieel is.
Niet-westerlingen hebben niet de traumatische opkomst van het nazisme of (in de VS) de burgerrechtenstrijd meegemaakt. Het racisme is in de etnisch zeer homogene Oost-Aziatische landen dan ook sterk ontwikkeld: het is gemakkelijk te zien wie uit Vietnam, Cambodja of Japan komt. India kent al duizenden jaren het racistische kastensysteem, waarbij de lichtgekleurde brahmanen de hoogste rang innemen. Een brahmaan bewonderde Hitler sterk, omdat hij voor het blanke ras streed. Mijn Duitse reisgenoot was daar uiteraard niet blij mee.
Ook in Afrika is afkomst zeer belangrijk: een Afrikaan ziet zichzelf als maar een individu in een onafzienbare stroom van voorouders en nakomelingen. Joden kennen ze niet, of ze hebben er (zoals in de islamitische wereld) een hekel aan. In de islamitische wereld neemt het begrip ‘ummah’ , de gemeenschap van islamieten, de plaats aan van volk bij fascisten of ras bij racisten. Kortom: veel niet-westerlingen, zoals een islamitische kennis uit Bangladesh, zien daarom Hitler als een bewonderenswaardige sterke leider, die bereid is om over lijken te gaan om zijn eigen groep overheersend te maken.
Bron:
Adolf Hitler, Mein Kampf (1923)
De kristallisering van het sociaal darwinisme en internationale industrialisatie, de slavenhandel die slechts 2-3 generaties eerder was uitgebannen, en de ontwikkeling van de visuele monocultuur door hollywood, en een hele generatie die na de eerste wereldoorlog niet een economische crisis verdiende ondanks de inflatie, zou moeten betekenen dat als Hitler het niet geweest was had iemand anders (ludendorf, kapp, rohm) onafwendbaar die sociaal-culturele niche wel ingenomen met dezelfde noodlottige resultaten voor 50 miljoen mensen. Omdat men wel de wet kan veranderen, maar de harten van het merendeeel van de mensen volgen pas generaties later dankzij scholing. En het algemeen kiesrecht was nog controversieel en nieuwerwets.
